Σε συνέντευξή του στο POLITICO, ο Κόστα παρουσίασε για πρώτη φορά όσα αποκόμισε από τους ηγέτες κατά την περιοδεία του σε 25 πρωτεύουσες, σχετικά με ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα των διαπραγματεύσεων: πώς μπορεί να δημιουργηθεί στήριξη για νέες εισφορές της ΕΕ — γνωστές ως «ίδιοι πόροι» — οι οποίες θα δημιουργούσαν νέα έσοδα για τον προϋπολογισμό.
Η απάντηση θα βοηθήσει να καθοριστεί εάν οι κυβερνήσεις της ΕΕ μπορούν να συμφωνήσουν για τον προϋπολογισμό έως το τέλος του έτους — πριν από τις εκλογές του 2027 στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πολωνία, οι οποίες απειλούν να εκτροχιάσουν τις συνομιλίες — χωρίς είτε να περικόψουν τις δαπάνες για νέες προτεραιότητες είτε να ζητήσουν από τις εθνικές κυβερνήσεις να καταβάλουν περισσότερα χρήματα.
«Εάν δεν δημιουργήσουμε νέους ίδιους πόρους, θα πρέπει να ζητήσουμε περισσότερα χρήματα από τα κράτη-μέλη», δήλωσε ο Κόστα. «Γνωρίζουμε ότι πρέπει να διατηρήσουμε τις εθνικές συνεισφορές σε ένα λογικό επίπεδο. Για αυτό, χρειαζόμαστε ένα αξιόπιστο σύνολο νέων ίδιων πόρων.»
Ωστόσο, ορισμένες από τις επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι — όπως ένας φόρος στον καπνό — αμφισβητούνται από τις κυβερνήσεις, επειδή θα αντλούσαν έσοδα που ήδη εισπράττονται σε εθνικό επίπεδο.
Ο καπνός φορολογείται ήδη σε εθνικό επίπεδο σε όλες τις χώρες της ΕΕ, δήλωσε ο Κόστα, πράγμα που σημαίνει ότι ένας φόρος της ΕΕ θα μπορούσε απλώς να μειώσει τα εθνικά έσοδα. Αντίθετα, νεότερα προϊόντα, όπως τα προϊόντα ατμίσματος και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, δεν φορολογούνται σε πολλές χώρες.
«Εάν φορολογείς το ίδιο πράγμα ή ένα διαφορετικό πράγμα», αυτό έχει σημασία, δήλωσε ο Κόστα. Εάν πρόκειται για διαφορετικό πράγμα, «τότε πρόκειται πραγματικά για νέο χρήμα. Και αυτό σημαίνει ότι είναι ευκολότερο [να επιτευχθεί συμφωνία]».
Ο Κόστα άφησε να εννοηθεί ότι ορισμένες από τις προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι μπορούν να «βελτιστοποιηθούν», ώστε να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες των κυβερνήσεων της ΕΕ.
«Στο τέλος, πρέπει να έχουμε ένα σύνολο [μέτρων], με αρκετή ισορροπία μεταξύ όλων των κρατών-μελών», δήλωσε.
Όταν ρωτήθηκε εάν αυτό σήμαινε ότι οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να είναι «εξίσου δυσαρεστημένες», ο Κόστα απάντησε: «Πρέπει να μοιραστούμε τη δυσαρέσκεια.»
«Είναι επίσης ο μόνος τρόπος για να μοιραστούμε την ικανοποίηση από τις ευρωπαϊκές επενδύσεις», πρόσθεσε.
Πού θα βρεθούν τα χρήματα
Η ιρλανδική κυβέρνηση, η οποία έχει αναλάβει την εκ περιτροπής εξάμηνη προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, προετοιμάζει ένα νέο διαπραγματευτικό πακέτο για τον Οκτώβριο, βασισμένο στην αξιολόγησή της για τις θέσεις των κυβερνήσεων τόσο σχετικά με τις περικοπές δαπανών όσο και σχετικά με τους νέους φόρους.
Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δημοσιεύθηκε πέρυσι, περιλάμβανε πέντε εισφορές που εκτιμάται ότι θα απέφεραν περισσότερα από 60 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι κυβερνήσεις αντιστάθηκαν σε επιλογές που θεωρούσαν ότι θα τις επηρέαζαν δυσανάλογα.
Μεταξύ των πιο αντιδημοφιλών ιδεών είναι ένας φόρος στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη, γνωστός ως CORE, τον οποίο αντιτίθενται η Γερμανία και άλλες χώρες, καθώς και ένας μηχανισμός διοχέτευσης στον προϋπολογισμό της ΕΕ εσόδων από ρυπογόνες εταιρείες, τον οποίο απορρίπτει η Πολωνία και άλλες χώρες της ανατολικής Ευρώπης.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει προτείνει πρόσθετες εισφορές στα κρυπτονομίσματα, τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια και τις μεγάλες ψηφιακές εταιρείες. Η Επιτροπή παρουσίασε τον Μάιο εκτιμήσεις για κάθε μία από τις νέες επιλογές.
Ο Κόστα δήλωσε ότι ένας φόρος στα κρυπτονομίσματα έχει ιδιαίτερες δυνατότητες, επειδή οι εθνικές κυβερνήσεις σήμερα δεν φορολογούν τον συγκεκριμένο τομέα.
«Όλοι συμφωνούν ότι δεν υπάρχει λόγος να παραμένουν τα κρυπτονομίσματα χωρίς φορολόγηση», δήλωσε. «Δεν είναι λογικό. Και για να υπάρχει δίκαιη φορολόγηση — θα πρέπει [να φορολογούνται].» Ωστόσο, πρόσθεσε ότι πρέπει ακόμη να επιλυθούν τεχνικά ζητήματα.
Ο Κόστα χαρακτήρισε τον ψηφιακό φόρο πιο περίπλοκο, καθώς οι κυβερνήσεις είναι διχασμένες τόσο ως προς τον σχεδιασμό του όσο και ως προς το πεδίο εφαρμογής του.
«Υπάρχουν πολλές χώρες που θα ήθελαν να υπάρχει» ένας ψηφιακός φόρος, δήλωσε. «Έχουμε χώρες που ήδη διαθέτουν ψηφιακό φόρο, άλλες προτιμούν να τον εντάξουν στο CORE, ενώ άλλες δεν τους αρέσει η ιδέα.»
Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί επίσης από το εάν η εισφορά θα αφορά τις εταιρείες, τους καταναλωτές ή τη διαφήμιση, δήλωσε ο Κόστα.
Η ευρύτερη μάχη για τον προϋπολογισμό
Η συζήτηση για τα νέα έσοδα συνδέεται με μια ευρύτερη διαμάχη σχετικά με το ύψος του προϋπολογισμού.
Όταν η Κύπρος είχε την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, είχε ήδη περικόψει 32 δισεκατομμύρια ευρώ από την αρχική πρόταση της Επιτροπής. Η Ιρλανδία αναμένεται να αναθεωρήσει εκ νέου το ποσό, καθώς η Γερμανία και άλλες κυβερνήσεις πιέζουν για μειώσεις ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ωστόσο, ο Κόστα προειδοποίησε ότι οι περικοπές στις προτεραιότητες της ΕΕ θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντιδράσεις από τις κυβερνήσεις.
«Ποιος θέλει να περικόψει τις δαπάνες για την άμυνα; Κανείς», δήλωσε. «Ποιος θέλει να περικόψει τις δαπάνες για την ανταγωνιστικότητα; Κανείς. Ποιος θέλει να περικόψει τις δαπάνες για τη γεωργία; Κανείς.»
Οι κυβερνήσεις συμφωνούν σε γενικές γραμμές ότι οι διοικητικές δαπάνες της ΕΕ μπορούν να μειωθούν, δήλωσε ο Κόστα, αλλά αυτό δεν θα ήταν αρκετό για να καλυφθεί το κενό, επειδή «πρόκειται για ένα πολύ μικρό ποσό».
Ο Κόστα δήλωσε ότι όλοι οι ηγέτες με τους οποίους συνομίλησε παραμένουν προσηλωμένοι στην επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του έτους, ώστε ο επόμενος προϋπολογισμός να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2028.
Χωρίς συμφωνία, δήλωσε, η ΕΕ θα αντιμετώπιζε περικοπές στη χρηματοδότηση για αγρότες, επιχειρήσεις, ερευνητές και φοιτητές.
Ο Κόστα θα αναλάβει τις διαπραγματεύσεις μετά τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Οκτώβριο, όταν οι ηγέτες της ΕΕ θα αντιδράσουν στο διαπραγματευτικό πακέτο της Ιρλανδίας.
Πηγή: politico
