Η τελευταία έρευνα του Rural Pact Community Pulse διερεύνησε αυτό το ερώτημα, συγκεντρώνοντας απόψεις από σχεδόν 200 ερωτηθέντες σε όλη την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων πολιτών, Ομάδων Τοπικής Δράσης, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ερευνητών, επιχειρήσεων και δημόσιων αρχών.
Τι έχει τη μεγαλύτερη σημασία για την ελκυστικότητα των αγροτικών περιοχών;
Όταν ρωτήθηκαν για τους παράγοντες που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία για την ελκυστικότητα των αγροτικών περιοχών, οι ερωτηθέντες τόνισαν συχνότερα τις ευκαιρίες απασχόλησης και επιχειρήσεων (πάνω από τους μισούς ερωτηθέντες), ακολουθούμενες από τις μεταφορές, την υγεία και την περίθαλψη, τη στέγαση και την κοινωνική συνοχή.
Η πρόσβαση σε υπηρεσίες και υποδομές αναδείχθηκε ως ο πιο επείγων τομέας που απαιτεί βελτίωση για την ενίσχυση της ελκυστικότητας των αγροτικών περιοχών, επιλεγμένος από περίπου το 72% των ερωτηθέντων. Οι οικονομικές ευκαιρίες - συμπεριλαμβανομένων των θέσεων εργασίας, των επιχειρήσεων, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας - ακολούθησαν με 58%. Σημειώστε ότι οι ερωτηθέντες μπορούσαν να επιλέξουν περισσότερες από μία απαντήσεις.
Ενώ αυτές οι προτεραιότητες ήταν κοινές σε όλη την Ευρώπη, τα αποτελέσματα υποδεικνύουν επίσης ορισμένες περιφερειακές διαφορές. Στη Βόρεια Ευρώπη, οι ερωτηθέντες έδωσαν ιδιαίτερη προτεραιότητα στην πρόσβαση σε υπηρεσίες και υποδομές (95%) και στις οικονομικές ευκαιρίες (81%). Στην Κεντρική Ευρώπη, δόθηκε συγκριτικά μεγαλύτερη έμφαση στην κοινοτική ζωή, τον πολιτισμό και την αναψυχή (40%), παράλληλα με τις υπηρεσίες και τις οικονομικές ευκαιρίες. Στην Ανατολική Ευρώπη, οι οικονομικές ευκαιρίες (65%) υπερίσχυσαν ελαφρώς της πρόσβασης σε υπηρεσίες και υποδομές (62%), ενώ η κοινοτική ζωή, ο πολιτισμός και η αναψυχή έλαβαν επίσης σχετικά μεγάλη προσοχή (38%). Οι ερωτηθέντες της Νότιας Ευρώπης έδωσαν επίσης συγκριτικά μεγαλύτερη προσοχή στο περιβάλλον και την ανθεκτικότητα στο κλίμα από ό,τι οι ερωτηθέντες στη Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη, παράλληλα με την έντονη έμφαση στις υπηρεσίες και τις οικονομικές ευκαιρίες.
Ποιες δράσεις απαιτούνται για την ενίσχυση της ελκυστικότητας των αγροτικών περιοχών;
Οι ερωτηθέντες εντόπισαν επίσης δράσεις που θεωρούνται σημαντικές για την ενίσχυση της ελκυστικότητας των αγροτικών περιοχών. Η βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες όπως η υγειονομική περίθαλψη, η εκπαίδευση, οι μεταφορές και η ψηφιακή συνδεσιμότητα ήταν η πιο συχνά επιλεγμένη δράση, με περισσότερους από τους μισούς ερωτηθέντες (54% - και εδώ, οι ερωτηθέντες μπορούσαν να επιλέξουν περισσότερες από μία απαντήσεις). Αυτό αντικατοπτρίζει την ευρύτερη σημασία της πρόσβασης σε υπηρεσίες σε όλα τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης.
Άλλες προτεραιότητες περιελάμβαναν την αύξηση της χρηματοδότησης που διατίθεται στις αγροτικές περιοχές (38%), την ανάπτυξη ικανοτήτων για τους τοπικούς φορείς και τις κοινότητες (36%), την επένδυση στην οικονομική διαφοροποίηση και τις τοπικές επιχειρήσεις (29%), και την καλύτερη ενσωμάτωση και συντονισμό της δημόσιας χρηματοδότησης μεταξύ προγραμμάτων και πηγών (22%).
Αυτή η συνοπτική παρουσίαση αντικατοπτρίζει σε γενικές γραμμές τις πρόσφατες γνώσεις του ΟΟΣΑ που επισημαίνονται μέσω του Αγροτικού Συμφώνου, οι οποίες τονίζουν ότι η προσέλκυση και η διατήρηση ανθρώπων στις αγροτικές περιοχές εξαρτάται από έναν συνδυασμό παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών ευκαιριών, των υπηρεσιών, της στέγασης, της συνδεσιμότητας και της ποιότητας ζωής. Ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει τη σημασία ολοκληρωμένων, τοποκεντρικών προσεγγίσεων, προσαρμοσμένων στις τοπικές ανάγκες και τα περιουσιακά στοιχεία, για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της μακροπρόθεσμης ευημερίας στις αγροτικές περιοχές.
Παραδείγματα που επισημαίνονται μέσω του Αγροτικού Συμφώνου υποδεικνύουν επίσης τη σημασία των ολοκληρωμένων και μακροπρόθεσμων προσεγγίσεων. Στην Ισπανία, η Καστίλλη-Λα Μάντσα έχει συνδυάσει μέτρα που συνδέονται με τις δημόσιες υπηρεσίες, τη συνδεσιμότητα, την οικονομική δραστηριότητα και τα κίνητρα για εγκατάσταση, σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της δημογραφικής παρακμής στις ερημωμένες αγροτικές περιοχές. Στην Ιρλανδία, μια επισκόπηση του ΟΟΣΑ τόνισε τη σημασία συντονισμένων, τοποκεντρικών αγροτικών πολιτικών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που συνδέονται με τη στέγαση, τις μεταφορές, την πρόσβαση σε υπηρεσίες και τη δημογραφική αλλαγή, υποστηρίζοντας παράλληλα τη μακροπρόθεσμη ελκυστικότητα και ανθεκτικότητα των αγροτικών περιοχών.
Στην ΕΕ, η ελκυστικότητα των εδαφών βρίσκεται ψηλά στην πολιτική ατζέντα. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε πρόσφατα την πρωτοβουλία «δικαίωμα διαμονής», με στόχο την αντιμετώπιση των εδαφικών ανισοτήτων και την υποστήριξη περιοχών που αντιμετωπίζουν προκλήσεις όπως η μείωση του πληθυσμού, η γήρανση του πληθυσμού και η περιορισμένη πρόσβαση σε ευκαιρίες και βασικές υπηρεσίες.
Να σημειωθεί ότι το Αγροτικό Σύμφωνο προσφέρει ένα ευρύ φάσμα γνώσεων και πόρων που συνδέονται με πολλές από τις προτεραιότητες που επισημαίνονται μέσω της δημοσκόπησης, συμπεριλαμβανομένης της ελκυστικότητας των αγροτικών περιοχών, της πρόσβασης σε υπηρεσίες, των οικονομικών ευκαιριών και της ανάπτυξης με βάση τον τόπο. Τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να εξερευνήσουν πρακτικά παραδείγματα, προβληματισμούς πολιτικής και υλικό μάθησης από ομοτίμους από όλη την Ευρώπη μέσω της πλατφόρμας του Αγροτικού Συμφώνου.
