Το µήνυµα αυτό αναδείχθηκε µε ένταση στο διήµερο 3ο Φεστιβάλ Ρυζιού (19-20/09), όπου εκπρόσωποι της παραγωγής, της µεταποίησης, των συνεταιρισµών και της Πολιτείας, λίγα 24ωρα πριν από την έναρξη του φετινού αλωνισµού και παρά τις προβλέψεις για επικείµενη άνοδο της τιµής του προϊόντος, περιέγραψαν µια κατάσταση «κόκκινου συναγερµού» για τον κλάδο, η οποία δεν αφήνει, πλέον, πολλά περιθώρια εφησυχασµού.
Ολόκληρο το ρεπορτάζ στην Agrenda που κυκλοφορεί
Η χώρα µας µπορεί να είναι η 3η µεγαλύτερη ευρωπαϊκή δύναµη στην παραγωγή ρυζιού, να διαθέτει ακόµη εκτενή παραγωγική βάση, υψηλή ποιότητα, προηγµένη τεχνογνωσία και ισχυρό εξαγωγικό αποτύπωµα, όµως, τα πλεονεκτήµατα αυτά δεν αρκούν όταν η αγορά λειτουργεί υπό πίεση και ο παραγωγός αδυνατεί να καλύψει το κόστος της καλλιέργειας και πολύ περισσότερο να κρατήσει βιώσιµη την εκµετάλλευσή του, ήταν ένα από τα βασικά συµπεράσµατα από τις τοποθετήσεις που έγιναν.
Ενδεικτικό του δυσµενούς περιβάλλοντος που έχει διαµορφωθεί για την καλλιέργεια ρυζιού στη χώρα, είναι το ότι οι ορυζοκαλλιεργητές εδώ και λίγες ηµέρες µπαίνουν στον αλωνισµό, προερχόµενοι από µια διετία µε τιµές προϊόντος στον πάτο και ακριβές εισροές, που προκάλεσαν τη δραστική µείωση των καλλιεργούµενων εκτάσεων, ενώ φέτος έχουν να αντιµετωπίσουν και το πρόβληµα της απώλειας παραγωγής, σε ποσοστό ίσως και πάνω από 30%, από τη δράση ζιζανίων όπως η µουχρίτσα- που δεν καταπολεµήθηκαν αποτελεσµατικά, λόγω των περιορισµένων λύσεων σε φυτοπροστατευτικά.
Η πρόεδρος του Συνδέσµου Ορυζοµύλων Ελλάδος, Γεωργία Κωστηνάκη, ανοίγοντας, το απόγευµα του περασµένου Σαββάτου τις εκδηλώσεις του φεστιβάλ ρυζιού, στο πλακόστρωτο της παραλίας στη Θεσσαλονίκη, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου. «Η φετινή µείωση των καλλιεργούµενων εκτάσεων, κατά περίπου 24%, ως αποτέλεσµα των πολύ χαµηλών περσινών τιµών στο προϊόν, δεν είναι απλώς ένας αριθµός. Είναι ένα σαφές προειδοποιητικό µήνυµα για τη βιωσιµότητα της καλλιέργειας», ανέφερε και τόνισε πως «όταν η τιµή δεν µπορεί να καλύψει µε βιώσιµο τρόπο το κόστος και τον κίνδυνο που αναλαµβάνει ο παραγωγός, εκείνος περιορίζει τις εκτάσεις ή στρέφεται σε άλλες καλλιέργειες κι η πίεση αυτή µεταφέρεται σε όλη την αλυσίδα αξίας του ρυζιού. Τους συνεταιρισµούς, τη ξήρανση, την αποθήκευση, τη µεταποίηση, τις εξαγωγές, τις επενδύσεις και τις θέσεις εργασίας».
Εστιάζοντας ειδικά στην εγχώρια κατανάλωση, σηµείωσε ότι κινείται περίπου στα 5 κιλά το χρόνο για το ρύζι, όταν τα ζυµαρικά ξεπερνούν τα 12 κιλά και η πατάτα τα 53 κιλά. «Για έναν κλάδο που παράγει προϊόν υψηλής ποιότητας κι ασφάλειας, το περιθώριο που υπάρχει για αύξηση της κατανάλωσης είναι σηµαντικό», είπε και ζήτησε να ισχυροποιηθεί η θέση του ρυζιού στο ελληνικό τραπέζι.
Έσπευσε, ωστόσο, να προσθέσει πως από µόνη της η ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης, δεν αρκεί και θα πρέπει να συνδυαστεί παράλληλα µε τη διασφάλιση της πρόσβασης του προϊόντος στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές, µε όρους δίκαιου ανταγωνισµού. «∆εν είναι βιώσιµο να απαιτούµε από την ελληνική παραγωγική αλυσίδα να δρα µε υψηλότερα πρότυπα και κατόπιν να της ζητάµε να ανταγωνιστεί αποκλειστικά στην τιµή προϊόντα τα οποία παράγονται υπό διαφορετικές συνθήκες», ανέφερε η κ. Κωστηνάκη. Αποκάλυψε µάλιστα πως ο ΣΟΕ κι η Εθνική ∆ιεπαγγελµατική Οργάνωση Ρυζιού έχουν επεξεργαστεί προτάσεις και λύσεις για το νέο κανονισµό GSP και ζήτησε από την πολιτεία να τις προωθήσει και να απαιτήσει, µέσω συµµαχιών µε τις άλλες παραγωγές χώρες της Ε.Ε., να στηθούν µηχανισµοί στήριξης, που θα παρεµβαίνουν πριν η πίεση στην αγορά µετατραπεί σε κρίση και πριν η ζηµία φτάσει στον παραγωγό.
Χάθηκαν 100.000 στρέµµατα σε έναν χρόνο
Στις πιέσεις που δέχεται η καλλιέργεια στην Ελλάδα από το αυξηµένο κόστος, τις αυστηρές ευρωπαϊκές υποχρεώσεις και τις αδασµολόγητες εισαγωγές ρυζιού από τρίτες χώρες, εστίασε και ο πρόεδρος της ∆ιεπαγγελµατικής Οργάνωσης Ελληνικού Ρυζιού, Βασίλης Κουκουρίκης. Όπως τόνισε, οι συνέπειες είναι ήδη ορατές, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Χαλάστρα, όπου η ορυζοκαλλιέργεια έχει βαρύνουσα οικονοµική και κοινωνική σηµασία. «Από πάνω από 300.000 στρέµµατα πέρυσι φέτος η καλλιέργεια έχει υποχωρήσει προς τα 200.000-220.000 στρέµµατα, καθώς οι παραγωγοί την εγκαταλείπουν κι αυτό δεν µπορεί να το αφήσουµε να συνεχιστεί», υπογράµµισε και στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη για τη δηµιουργία ενός πλαισίου που θα εξασφαλίζει στον παραγωγό αξιοπρεπές εισόδηµα, δίκαιη αµοιβή ισότιµο ανταγωνισµό και ελέγχους που, όπως είπε, δεν υπάρχουν τώρα.
Για µείωση εκτάσεων και στις Σέρρες, έκανε λόγο ο Βασίλης Καλαϊτζίδης, αντιπρόεδρος του ΣΟΕ. Όπως είπε στην Agrenda από τα περίπου 25.000 στρέµµατα της καλλιεργητικής περιόδου 2025, οι εκτάσεις στο νοµό, κυρίως µε ποικιλία Καρολίνα, υποχώρησαν στα περίπου 15.000 στρέµµατα, λόγω της χαµηλής οικονοµικής απόδοσης του ρυζιού.
«Πέρα από το ζήτηµα του άνισου ανταγωνισµού, το πολύ εισαγόµενο ρύζι έχει και περαιτέρω εξέλιξη µε ελληνοποιήσεις και εξαπάτηση του καταναλωτή και όλο αυτό δηµιουργεί µία πίεση στην αγορά και στις τιµές του προϊόντος, µε συνέπεια ο παραγωγός να µην καλύπτει καν το κόστος παραγωγής», ανέφερε και ο πρόεδρος της ΕΑΣ Θεσσαλονίκης, Χρήστος Τσιχήτας.
Στις αρχές 2027 η πρόσκληση για ψευδοσπορά
Την πρόθεση της πολιτείας να συνεχίσει να στηρίζει το ελληνικό ρύζι, επανάλαβε η γενική γραµµατέας ενωσιακών πόρων και υποδοµών του ΥπΑΑΤ, Αργυρώ Ζέρβα, γνωστοποιώντας πως το υπουργείο έχει, ήδη, προχωρήσει σε επανασχεδιασµό της παρέµβασης για την εναλλακτική καταπολέµηση των ζιζανίων, µέσω της µεθόδου της ψευδοσποράς και πως η πρόσκληση αναµένεται να βγει στον αέρα στις αρχές του 2027. Σηµείωσε ακόµη πως προωθείται και η συµµετοχή των παραγωγών σε εθνικά συστήµατα ποιότητας όπως το Agro, σε συνεργασία µε τον ΕΛΓΟ – ∆ήµητρα, ενώ κάλεσε τους εκπροσώπους των παραγωγών, αλλά και της µεταποίησης και εµπορίας να συµµετάσχουν και στο διάλογο για τη διαµόρφωση της εθνικής πρότασης για τη νέα ΚΑΠ.
Στους 180.000 τόνους η σοδειά
Στο δυσµενές περιβάλλον στο οποίο ξεκινά ο φετινός αλωνισµός στο ρύζι, εστίασε από την πλευρά του ο Χρήστος Γκαντζάρας, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισµού Ορυζοπαραγωγών Α’ Χαλάστρας. «Ξεκινάµε µε αυτογκόλ από τα αποδυτήρια, καθώς η ζιζανιοκτονία δεν απέδωσε τα αναµενόµενα. Τα ζιζάνια έχουν αναπτύξει ανθεκτικότητα, ενώ οι διαθέσιµες δραστικές ουσίες έχουν περιοριστεί δραµατικά», ανέφερε και εκτίµησε ότι η στρεµµατική απόδοση φέτος ενδέχεται να είναι έως και 30% µειωµένη. Σε συνδυασµό µάλιστα µε τη µείωση των εκτάσεων, φέτος, λόγω της εγκατάλειψης της καλλιέργειας, η συνολική παραγωγή ρυζιού της χώρας θα υποχωρήσει στους 180.000-200.000 τόνους. Ο έµπειρος συνεταιριστής υπογράµµισε πως το κόστος παραγωγής φέτος έχει σηµειώσει άνοδο, επιβαρύνοντας το ήδη εξαντληµένο εισόδηµα των παραγωγών, καθώς προηγήθηκε µια χρονιά µε µέσες τιµές ρυζιού στα απαράδεκτα χαµηλά των 24-26 λεπτά το κιλό. «Για φέτος υπάρχει µια αισιοδοξία πως οι τιµές θα ανοίξουν υψηλότερα αλλά το ζητούµενο είναι να πιάσουν τουλάχιστον τα 35-37 λεπτά το κιλό για να καλύψουµε έστω το κόστος παραγωγής», είπε χαρακτηριστικά.
Ανάλογες εκτιµήσεις κατέθεσαν και εκπρόσωποι της µεταποίησης. Ο Τάσος Πιστιόλας της Agrino, αφού θύµισε πως και πέρυσι η εταιρεία του έδωσε υψηλότερες τιµές στους συνεργαζόµενους παραγωγούς από τα 24-25 λεπτά της αγοράς, εκτίµησε ότι φέτος θα κινηθούν ανοδικά, χωρίς να ρισκάρει ωστόσο πρόβλεψη, καθώς, όπως ανέφερε, το τοπίο θα αρχίσει να ξεκαθαρίζει το Νοέµβριο. Υπογράµµισε, ωστόσο, ότι ο κλάδος βρίσκεται πλέον «στο και πέντε», καθώς τα προβλήµατα έχουν ήδη γίνει σοβαρά. Εστίασε στο πρόβληµα των αδασµολόγητων εισαγωγών, ειδικά στο µακρύσπερµο ρύζι, και τόνισε, παράλληλα, την ανάγκη δηµιουργίας προστιθέµενης αξίας στο ελληνικό προϊόν.
Τη βεβαιότητά του ότι οι τιµές του ρυζιού φέτος στο άνοιγµα της νέας εµπορικής σεζόν θα έχουν µπροστά το «3», εξέφρασε στην Agrenda και ο Ιωάννης Αρναουτέλης, της οµώνυµης µεταποιητικής επιχείρησης, µε την αισιοδοξία του να εδράζεται στο ότι την περσινή σεζόν ο κλάδος άνοιξε και νέες αγορές στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Ευρώπη και γενικότερα στη ζήτηση που φαίνεται να υπάρχει για το προϊόν, η οποία ευνοείται παροδικά και από τη γεωπολιτική κρίση στον Περσικό και την εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, καθώς καθιστά δυσκολότερη και λόγω αύξησης των ναύλων την εισαγωγή τριτοχωρικού ρυζιού.
