Αναδρομή στο πρόσφατο παρελθόν
Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός πως το βαμβάκι από την εποχή του Covid και μετά έχει έρθει αντιμέτωπο με πολλές προκλήσεις, με αφορμή κυρίως γεωπολιτικά προβλήματα. Ως χρηματιστηριακό εμπόρευμα ακολούθησε μια άκρως εντυπωσιακή και «επεισοδιακή» πορεία μέσα σε όλες αυτές τις κρίσεις. Μην ξεχνάμε πως είναι ένα προϊόν άμεσα συνδεδεμένο τόσο με την παγκόσμια βιομηχανία ενδυμάτων όσο και με το κόστος των λιπασμάτων και των καυσίμων.
Διαβάστε σε υψηλή ανάλυση το νέο τεύχος Μεγάλες Καλλιέργειες
Στην έναρξη της πανδημίας (2020) είχαμε τα lockdownτα οποία εξαφάνισαν αρχικά την ζήτηση προκαλώντας την απότομη πτώση των χρηματιστηρίων εμπορευμάτων (ειδικά το πετρέλαιο). Στην συνέχεια (2021-2022) όταν βρέθηκε μια κανονικότητα, η αύξηση της ζήτησης για υφάσματα από τους καταναλωτές ανέβασε τις τιμές στο βαμβάκι ραγδαία.
Το 2022 βέβαια ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία ο οποίος έφερε τα πρώτα μεγάλα προβλήματα στο κοστολόγιο παραγωγής, λόγω αύξησης τιμών των λιπασμάτων. Παράλληλα εξελισσόταν το ξεφούσκωμα των τιμών από το «μετάCovid» ράλι που είχαμε βιώσει. Φτάσαμε στο 2023 όπου ούτε αυτό μας απογοήτευσε στις εκπλήξεις.
Η νέα κρίση με τους Χούθι στην ερυθρά θάλασσα εκτοξεύει τα ναύλα και επηρεάζει άμεσα την εφοδιαστική αλυσίδα για το βαμβάκι. Το 2024 είχαμε την πρώτη κρίση Ισραήλ – Ιραν με το πετρέλαιο και τον χρυσό να εκτοξεύονται και το βαμβάκι να μένει στα χαμηλά του, με παράλληλα υψηλό κοστολόγιο στο χωράφι.
Φτάνοντας στο 2026 με την σημερινή κρίση στην Μέση Ανατολή, το κλείσιμο του Ορμούζ και την ανάκαμψη στο βαμβάκι μέσω του ράλι πετρελαίου. Στην διάρκεια όλων αυτών των κρίσεων θα πρέπει να κατανοήσουμε και την κερδοσκοπική συμπεριφορά των γνωστών μας funds, τα οποία παραδοσιακά εντείνουν την μεταβλητότητα των τιμών.
Στην περσινή σεζόν οι τιμές ναι μεν είχαν μια ανοδική πορεία, αλλά δυστυχώς το ράλι ξεκίνησε καθυστερημένα και δεν μπορέσαμε επί της ουσίας να το εκμεταλλευτούμε. Από τον Οκτώβριο του 25’ μέχρι και τον Φεβρουάριο του 26’ οι τιμές ήταν σταθερά σε χαμηλά επίπεδα με τους παραγωγούς παγκοσμίως να είναι απογοητευμένοι. Η ραγδαία άνοδος των τιμών ξεκίνησε στις αρχές Μαρτίου και κορυφώθηκε για την ώρα στα μέσα Μαΐου του έτους, μια ανάσα πριν τα 90 σεντ/λίμπρα.
Η άνοδος του πετρελαίου προκάλεσε αύξηση τιμών του πολυεστέρα και επακόλουθα ενίσχυσε τις τιμές βαμβακερής ίνας. Αυτό φυσικά συντέλεσε στην χρηματιστηριακή άνοδο για το βαμβάκι η οποία εντάθηκε από τις κερδοσκοπικές τοποθετήσεις. Πέραν όμως των γεωπολιτικών και της «σπέκουλας» θα δούμε παρακάτω ότι συντρέχουν και θεμελιώδη στοιχεία τα οποία στηρίζουν το βαμβάκι και «κλείνουν το μάτι» για σαφώς καλύτερες τιμές στην νέα καλλιεργητική περίοδο.
Τι εκτιμούν USDA, ICAC & COTLOOK
Με λίγα λόγια για τον κάθε φορέα, Το USDA είναι ο εθνικός γεωργικός οργανισμός των Ηνωμένων Πολιτειών, ο οποίος όμως λειτουργεί ως ο απόλυτος παγκόσμιος σημειοδότης για όλα τα αγροτικά εμπορεύματα. Η ICAC (Διεθνής Συμβουλευτική Επιτροπή Βαμβακιού) είναι ένας διακυβερνητικός οργανισμός που αποτελείται από κράτη-μέλη που παράγουν, καταναλώνουν και εμπορεύονται βαμβάκι. Η Cotlook (γνωστή για τον δείκτη τιμών Cotlook A Index) είναι ένας ιδιωτικός, ανεξάρτητος οργανισμός με έδρα το Λίβερπουλ, που παρακολουθεί το παγκόσμιο εμπόριο βάσει των πραγματικών καθημερινών συναλλαγών.
Δύο από τους τρεις αξιόπιστους φορείς (USDA & COTLOOK) εκτιμούν πως θα είμαστε ελλειμματικοί στην νέα σεζόν, δηλαδή η κατανάλωση θα ξεπεράσει την παραγωγή, με αποτέλεσμα τα τελικά αποθέματα να μειωθούν.
Η ICAC αντιτίθεται θεωρώντας πως θα είμαστε λιγάκι πλεονασματικοί καθώς η κατανάλωση για βαμβάκι δεν θα αυξηθεί όσο εκτιμούν οι άλλοι δύο φορείς. Αυτή η απόκλιση οφείλεται στο ότι USDA & COTLOOK ανησυχούν περισσότερο για την μείωση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, τα καιρικά προβλήματα και το υψηλό κόστος παραγωγής το οποίο επηρεάζει τις αποδόσεις στα χωράφια.
Αντίθετα η ICAC βλέπει περισσότερο αισιόδοξα την συνολική παραγωγή, ενώ για την κατανάλωση θεωρεί πως ο παγκοσμίως πληθωρισμός και οι οικονομικές δυσκολίες των νοικοκυριών θα κρατήσουν την κατανάλωση λίγο χαμηλότερα. Αξίζει να σημειώσουμε πως ιστορικά ο πιο ασφαλής φορέας για εκτιμήσεις είναι το αμερικάνικο υπουργείο γεωργίας USDA. H ICAC λαμβάνει εκτιμήσεις παραγωγής από τα κράτη μέλη της και αρκετές φορές υπάρχει μια υπερεκτίμηση από διάφορες χώρες.
Παγκόσμια παραγωγή vs κατανάλωση
Όσον αφορά τις παραγωγές ανά χώρα το COTLOOK εκτιμά μειώσεις για όλες τις μεγάλες χώρες παραγωγής. Συνολικά προβλέπει μείωση 4,17% με αντίστοιχη μείωση κατανάλωσης μόλις 0,4%.
Γενικότερα η παγκόσμια κατανάλωση ίνας αποτελεί τον αστάθμητο παράγοντα. Στις παραγωγές μπορεί να έχουμε έναν καλύτερο «μπούσουλα», όμως η κατανάλωση εξαρτάται πολλές φορές από έκτακτες συνθήκες, αλλαγές στα γεωπολιτικά, οικονομικές κρίσεις κτλ.
Για παράδειγμα στην παρούσα κατάσταση έχουμε αυξημένο παγκόσμιο πληθωρισμό ο οποίος δυσκολεύει τα νοικοκυριά να δαπανήσουν για είδη ένδυσης ή βαμβακερά υφάσματα, έχοντας άλλες προτεραιότητες. Παράλληλα όμως η αύξηση του πετρελαίου και επακόλουθα αύξηση τιμής για τα συνθετικά στρίβει τα κλωστήρια προς την βαμβακερή ίνα.
Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως διακρίνεται τελευταία παγκοσμίως μια δομική αλλαγή η οποία δεν μπορεί ακόμα να αποτυπωθεί στα νούμερα. Έχει ήδη ξεκινήσει μια τάση στις δυτικές χώρες για επιστροφή σε πιο φιλικά για το δέρμα μας ρούχα καθώς τα συνθετικά κούρασαν τον καταναλωτή. Η μόδα το έχει αφουγκραστεί αυτό και με αργούς ρυθμούς επαναφέρει πιο δυναμικά τα βαμβακερά στις κολεξιόν, ειδικά όταν πρόκειται για εσώρουχα, ρούχα σπιτιού, βρεφική & παιδική ένδυση. Ειδικότερα η μόδα ζητάει πιστοποιημένο, βιώσιμο βαμβάκι για να ξανακερδίσει το καταναλωτή.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της πιο πρόσφατης παγκόσμιας έκθεσης του οργανισμού Textile Exchange (Materials Market Report), Το ποσοστό της βαμβακερής ίνας στο σύνολο των ινών που καταναλώνονται και παράγονται παγκοσμίως ανέρχεται αυτή τη στιγμή στο 19%. Για την ιστορία στην δεκαετία του 2000 βρισκόμασταν κάπου στο 40%. Αυτό το ιστορικό χαμηλό, ωστόσο, αφήνει μεγάλο περιθώριο ανόδου. Αρκεί μια μικρή ανάκαμψη λίγων ποσοστιαίων μονάδων για να δούμε τις χρηματιστηριακές τιμές να εδραιώνονται σε σαφώς υψηλότερα επίπεδα.
Εστιάζοντας στην σοδειά μας
Η νέα σεζόν κατά πάσα πιθανότητα θα είναι θετικότερη της φετινής και οι βασικοί λόγοι είναι οι ακόλουθοι:
- Οι αναλυτές χρηματιστηριακά προβλέπουν καλύτερες τιμές από τις φετινές και θεωρούν πως τα 80 σεντς/λίμπρα είναι σίγουρα δίκαια επίπεδα για τα βαμβάκια σήμερα.
- Στις κοντινές μας αγορές, η Τουρκία πάει για σημαντική μείωση της παραγωγής (περί των 450-500.000 τόνων εκκοκκισμένου) όταν φέτος είχε περίπου 630.000 τόνους. Εντωμεταξύ η κλωστουφαντουργία της δείχνει κάποια σημάδια ανάκαμψης με αύξηση των εξαγωγών νήματος και υφασμάτων.
- Η Αίγυπτος έχει πλέον εδραιώσει την αύξηση των εισαγωγών ίνας, με τις επενδύσεις (πολλές φορές άμεσες ξένες επενδύσεις) στην κλωστουφαντουργία να αναπτύσσονται βάσει προγράμματος.
- Τα υψηλά ναύλα λόγω της κατάστασης στην Μέση Ανατολή καθιστούν ακριβότερη την εξαγωγή μακρινών σοδειών π.χ.Βραζιλιάνικα επομένως αρκετοί αγοραστές θα προτιμήσουν την αμεσότητα της σοδειάς μας. Αυτό μπορεί να μην επηρεάσει τις χρηματιστηριακές τιμές, εντούτοις θα στηρίξει το πριμ (βάση) επί του χρηματιστηρίου που λαμβάνουμε.
Καταλήγοντας, η νέα σεζόν δεν θα είναι μια «ρόδινη» περίοδος, καθώς το αυξημένο κοστολόγιο στο χωράφι και ο παγκόσμιος πληθωρισμός παραμένουν εδώ. Ωστόσο, η φετινή χρονιά δείχνει ότι το βαμβάκι έχει τα θεμελιώδη όπλα για να αντισταθεί. Η μείωση της παραγωγής σε γειτονικές χώρες όπως η Τουρκία και το γεωπολιτικό πλεονέκτημα της εγγύτητας της δικής μας σοδειάς, δημιουργούν ένα ισχυρό δίχτυ ασφαλείας. Με τις προβλέψεις να θέτουν ως δίκαιη βάση τα 80 σεντς/λίμπρα, οι παραγωγοί έχουν κάθε λόγο να ατενίζουν τη νέα σοδειά με συγκρατημένη αλλά ουσιαστική αισιοδοξία.
