Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε αργά χθες το βράδυ, το ΔΝΤ περιγράφει το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ως «σημαντικό αντίθετο άνεμο», αναφέρει όμως ότι χώρα είναι σήμερα πολύ πιο θωρακισμένη σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις και επισημαίνει ότι οι ισχυρές επενδύσεις και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του Next Generation EU (NGEU) στηρίζουν την ανάπτυξη.
Τα καμπανάκια του ΔΝΤ
Στον αντίποδα, προειδοποιεί ότι οι πιέσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, οι υψηλές τιμές ενέργειας και οι χρόνιες αδυναμίες της οικονομίας περιορίζουν τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί στο 1,8% το 2026 από 2,1% το 2025, ενώ για το 2027 βλέπει νέα υποχώρηση στο 1,7% καθώς «οι αυξημένες τιμές ενέργειας και η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση θα επιβαρύνουν την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό».
Μάλιστα, πάει ένα βήμα παραπέρα και λέει πως στο μεσοπρόθεσμο διάστημα βλέπει τη μεγέθυνση να σταθεροποιείται γύρω στο 1,5% λόγω των δομικές προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα: «Το δημογραφικό πρόβλημα, με τη συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, τη χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και την υποτονική παραγωγικότητα, βαραίνει τις προοπτικές», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Πληθωριστικό σοκ και εκτόξευση στο 5%
Περαιτέρω αύξηση αναμένεται και για τον γενικό πληθωρισμό, ο οποίος προβλέπεται να αυξηθεί κατά μέσο όρο στο 3,5% το 2026 — δηλαδή κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα σε σχέση με τις προβλέψεις πριν από τον πόλεμο — με την κορύφωση να διαμορφώνεται κοντά στο 5% σε ετήσια βάση κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, αντανακλώντας τις υψηλότερες τιμές ενέργειας.
Ωστόσο, στη συνέχεια εκτιμάται ότι θα αρχίσει να αποκλιμακώνεται λόγω της συρρίκνωσης του παραγωγικού κενού, της επιβράδυνσης της ονομαστικής αύξησης των μισθών και της περαιτέρω ομαλοποίησης των περιθωρίων κέρδους των επιχειρήσεων.
Η μεγάλη αλλαγή στα δημοσιονομικά
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει το ΔΝΤ στη δημοσιονομική εικόνα της Ελλάδας, κάνοντας λόγο για «πολύ ισχυρή δημοσιονομική επίδοση» που στηρίζεται κυρίως στις παρεμβάσεις για τη μείωση της φοροδιαφυγής. Όπως αναφέρει, οι μεταρρυθμίσεις αυτές «διεύρυναν τη φορολογική βάση και περιόρισαν την παραοικονομία», επιτρέποντας παράλληλα στην κυβέρνηση να στηρίξει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών χωρίς να ανακοπεί η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Μέτρα στήριξης με… φειδώ συνιστά το ΔΝΤ
Ωστόσο, οι συντάκτες της έκθεσης καλούν σε… σύνεση όσον αφορά στα μέτρα στήριξης. «Οποιαδήποτε υποστήριξη για τον μετριασμό των επιπτώσεων από τα ενεργειακά σοκ θα πρέπει να είναι καλά στοχευμένη, προσωρινή», επισημαίνεται.
Το ΔΝΤ θεωρεί κρίσιμο να διατηρηθούν πρωτογενή πλεονάσματα κοντά στο 2,5% του ΑΕΠ και να συνεχιστεί η πλήρης αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων ώστε να παραμείνει ισχυρή η δημόσια επενδυτική δαπάνη και μετά το τέλος του NGEU. Ταυτόχρονα όμως στέλνει σαφές μήνυμα ότι τα μέτρα στήριξης για την ενέργεια πρέπει να είναι «στοχευμένα και προσωρινά». «Η σωστή μακροοικονομική και χρηματοπιστωτική πολιτική είναι απαραίτητη για να διατηρηθεί η σταθερότητα και να εξασφαλιστεί ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη», υπογραμμίζει η έκθεση.
Οι τράπεζες πέρασαν τα stress test
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο τραπεζικό σύστημα. Το ΔΝΤ διενήργησε Πρόγραμμα Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα (FSAP) για την Ελλάδα για πρώτη φορά από το 2006, με τα ευρήματα να είναι καθησυχαστικά. «Οι συστημικοί κίνδυνοι ήταν χαμηλοί πριν από τον πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι», επισημαίνει, τονίζοντας ότι ότι οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζονται ανθεκτικές ακόμη και υπό δυσμενή σενάρια stress tests. Ωστόσο, η έκθεση επισημαίνει ότι παραμένουν εστίες κινδύνου.
Το Ταμείο ζητεί στενότερη παρακολούθηση των μεγάλων επιχειρηματικών ανοιγμάτων των τραπεζών, ενίσχυση της ποιότητας των κεφαλαίων τους και καλύτερη εποπτεία των servicers.
Παράλληλα, τονίζει ότι πρέπει να συνεχιστεί η προσπάθεια εκκαθάρισης του παλαιού ιδιωτικού χρέους εκτός τραπεζικού συστήματος, καθώς η αποκατάσταση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα χαρακτηρίζεται ακόμη «ελλιπής».
Οι παγίδες της επόμενης ημέρας
Παρά τη βελτίωση των βασικών δεικτών, το ΔΝΤ θεωρεί ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει βαθιά διαρθρωτικά προβλήματα. Η έκθεση αναφέρει ότι η μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη επηρεάζεται αρνητικά από «τη μείωση του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας, τη χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και την υποτονική αύξηση της παραγωγικότητας». Γι’ αυτό και επιμένει στην ανάγκη πιο φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα στη μείωση των διοικητικών βαρών, στην επιτάχυνση της ψηφιακής μετάβασης και στην ενίσχυση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού.
«Η προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού και η περαιτέρω μείωση των ρυθμιστικών και διοικητικών βαρών θα ενισχύσουν τον ανταγωνισμό και την παραγωγικότητα», σημειώνει χαρακτηριστικά. Ειδική αναφορά γίνεται και στη στρατηγική τεχνητής νοημοσύνης, με το Ταμείο να εκτιμά ότι η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών μπορεί να μειώσει το ενεργειακό και κεφαλαιακό κόστος για τις επιχειρήσεις.
Το στεγαστικό στο μικροσκόπιο του ΔΝΤ
Το ΔΝΤ αφιερώνει σημαντικό μέρος της έκθεσης και στο στεγαστικό πρόβλημα, το οποίο θεωρεί πλέον κρίσιμο κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα. Η βασική κατεύθυνση που προτείνει είναι η καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου αποθέματος κατοικιών. Το Ταμείο εισηγείται κίνητρα για ανακαινίσεις, αλλά και επιβαρύνσεις σε κενά ακίνητα, κυρίως σε περιοχές υψηλής ζήτησης.
Παράλληλα, ζητεί μέτρα που θα ενισχύσουν την αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης μέσω μεγαλύτερης συμβατικής ευελιξίας, ταχύτερης επίλυσης διαφορών και σχημάτων εγγυήσεων για τους ιδιοκτήτες. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, «οι πολιτικές στέγασης που στοχεύουν στην αποτελεσματικότερη κινητοποίηση της υπάρχουσας προσφοράς θα βοηθήσουν στη βελτίωση της προσιτότητας της κατοικίας».
Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και η Ευρώπη
Το Ταμείο εμφανίζεται ιδιαίτερα ανήσυχο για το διεθνές περιβάλλον. Προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων ή νέα επεισόδια εμπορικού κατακερματισμού μπορούν να πλήξουν σοβαρά την ανάπτυξη. Την ίδια στιγμή, επισημαίνει ότι περαιτέρω άνοδος στις τιμές των εμπορευμάτων ή αυξήσεις μισθών που υπερβαίνουν την παραγωγικότητα ενδέχεται να δημιουργήσουν νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ΔΝΤ δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στην ευρωπαϊκή διάσταση. Θεωρεί ότι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, η ενοποίηση των αγορών ενέργειας και η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων μπορούν να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία. «Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ θα ενίσχυε περαιτέρω την παραγωγικότητα και την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας», καταλήγει η έκθεση.
Πηγή: Ot.gr
