Σε μια μαραθώνια και τρικυμιώδη, ως προς την ένταση που επικράτησε κάποια στιγμή στην αίθουσα, συνάντηση με την ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εκπρόσωποι του αλιευτικού χώρου από όλη την Ελλάδα παρουσίασαν στον υπουργό, με μελανά χρώματα τις πολλαπλές πιέσεις που πλήττουν τη βιωσιμότητα του επαγγέλματος.
Στην πρώτη γραμμή της συζήτησης με τον Μαργαρίτη Σχοινά βρέθηκαν η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, που απειλεί να κρατήσει δεμένα τα καΐκια την 1η Οκτωβρίου, που ξεκινά η αλιευτική περίοδος, η έλλειψη οικονομικής στήριξης για τον εκσυγχρονισμό του γηρασμένου στόλου, οι επιπτώσεις από τα θαλάσσια πάρκα, η ασύδοτη δράση του τουρκικού αλιευτικού στόλου και των ερασιτεχνών αλιέων, αλλά και θέματα όπως το συνδικαλιστικό, η μετάδοση της γνώσης του επαγγέλματος στις νέες γενιές και οι ζημιές από τα δελφίνια και από τα εισβολικά είδη.
Ψίχουλα η ενίσχυση στο πετρέλαιο, δεν θα βγουν καΐκια για ψάρεμα
Όσον αφορά ειδικότερα στο ενεργειακό, το σύνολο των παρισταμένων έκανε λόγο για τεράστιο πρόβλημα από την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και χαρακτήρισε «ψίχουλα» τα 16 λεπτά, ανά λίτρο, που εξασφαλίστηκαν για τον κλάδο, αλλά ακόμη η ΚΥΑ δεν έχει υπογραφεί για να πιστωθούν τα ποσά στους δικαιούχους.
«Η μέση τιμή του καυσίμου, το δεύτερο εξάμηνο του 2025, ενδεικτικά ήταν περίπου 55 λεπτά. Η μεσοσταθμική αύξηση του καυσίμου το δεύτερο τρίμηνο του 2026 είναι 65 λεπτά. Ο Μάρτιος πρέπει να είναι χειρότερος. Τώρα τα πράγματα χειροτερεύουν πάλι. Το de minimis, τα 16 λεπτά της στήριξης, είναι ψίχουλα. Καΐκια δεν θα πάρουν τίποτα και πολλά σκάφη τώρα που ξεκινά η αλιευτική σεζόν για τη μηχανότρατα 1η Οκτωβρίου δεν θα μπορέσουν να προμηθευτούν πετρέλαιο και δεν θα βγούνε για δουλειά», ανέφερε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Μέσης Αλιείας, καπετάν Γιάννης Μπουτούκος, τονίζοντας ότι «στα γρι – γρι, αυτή τη στιγμή πρέπει να είναι ενεργά λιγότερο από 170 σκάφη επί συνόλου 291, όπως αναφέρει η ετήσια έκθεση στόλων. Καταλαβαίνετε, τα καΐκια δένουν στα λιμάνια και αυτό είναι επικίνδυνο. Καΐκι, κυρίως ξύλινο, αν μείνει στο λιμάνι πάνω από χρόνο κινδυνεύει να βουλιάξει».
Η απάντηση του υπουργού, ωστόσο, ήταν πως αν και συμμερίζεται την εύλογη ανησυχία των αλιέων και πως πρώτος εκείνος θα ήθελε να είναι φθηνό το πετρέλαιο, ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να αυξηθεί το ποσό, διότι το ζήτημα του ενεργειακού κόστους δεν είναι στο χέρι του ίδιου και της κυβέρνησης, αλλά ότι επηρεάζεται από εξωγενείς παράγοντες, που σημαίνει πως «όσα χρήματα και να ήταν η στήριξη που δίνουμε, πάντα θα είμαστε κάτω από τον πήχη».
Αλλαγή πλεύσης της Ε.Ε. για τον εκσυγχρονισμό «βλέπει» ο ΥπΑΑΤ
Για το θέμα της έλλειψης στήριξης στον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου, το οποίο επίσης ετέθη πανδήμως από τους εκπροσώπους των αλιέων, καθώς όπως ειπώθηκε «ο στόλος μας είναι γηρασμένος, με την ηλικία των σκαφών να υπερβαίνει τα 25 έτη, όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι στα 20 χρόνια», ο κ. Σχοινάς εμφανίστηκε πολύ αισιόδοξος ότι στη νέα ΚΑΛΠ, αυτό θα αλλάξει. Μάλιστα σημείωσε πως υπάρχει μια συμμαχία με τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού νότου, η οποία γεννά προσδοκίες πως θα καμφθούν οι αντιρρήσεις που εκφράζονται από το Κολέγιο των Επιτρόπων, σε επίπεδο Βρυξελλών. Επιπρόσθετα ο υπουργός άφησε να εννοηθεί πως για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού ύψους 16 εκατ. ευρώ (σ.σ. οι αλιείς το έχουν χαρακτηρίσει light, μόνο για επιδερμικές παρεμβάσεις), που τρέχει και η πρόσκληση κλείνει την 15η Σεπτεμβρίου θα δοθεί παράταση όπως έχει ζητηθεί από τους αλιείς.
Έρχονται αποζημιώσεις για τα θαλάσσια πάρκα
Σε σχέση με τα θαλάσσια πάρκα και τις ανησυχίες των αλιέων πως με τις αποφάσεις που ελήφθησαν ερήμην τους, θα επιβαρυνθούν υπέρμετρα άλλα αλιευτικά πεδία και θα γίνει ακόμη πιο δύσκολη η επιβίωσή τους, επαγγελματικά -κάποιοι το χαρακτήρισαν ταφόπλακα για τον κλάδο- ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θύμισε με πρωτοβουλία του θα υπάρξει οικονομική ενίσχυση στους πληττόμενους αλιείς. «Το ξαναλέω εδώ, σε όλους τους τόνους, όπως το έχω πει στην κυβέρνηση, στο υπουργικό Συμβούλιο και στον υπουργό Περιβάλλοντος. Δεν θα υπάρξουν θαλάσσια πάρκα στη χώρα που θα αφήνουν έξω τους επαγγελματίες αλιείς, χωρίς αυτοί να αποζημιώνονται. Προσοχή όμως όταν έρθει η ώρα της αποζημίωσης, θα πρέπει όσοι είστε επιλέξιμοι να σκεφτείτε τι ακριβώς θέλετε. Θέλετε να πληρωθείτε για να βγείτε από το επάγγελμα ή να πληρωθείτε για τη συγκεκριμένη απώλεια που θα φέρει το εν λόγω θαλάσσιο πάρκο; Αυτό είναι μια κουβέντα ξεχωριστή».
Θα μπει τάξη στο χάος με τους ερασιτέχνες
Ως προς την πίεση από τη δραστηριότητα του τουρκικού στόλου, και την επισήμανση των αλιέων πως η Τουρκία ως υπό ένταξη μέλος στην Ε.Ε. οφείλει να πειθαρχεί σε ορισμένους κανόνες, ο υπουργός περιέγραψε το δύσκολο περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί στα ελληνοτουρκικά και έκρινε πως θα ήταν λάθος να βγει μπροστά στην παρούσα φάση η αλιεία σε αυτό το θέμα. Για το ζήτημα δε, των 750.000 ερασιτεχνικών αδειών και το αίτημα των επαγγελματιών αλιέων να μπει μια τάξη στο χάος που επικρατεί στο χώρο, «καθώς πολλοί ψαρεύουν και πουλάνε», ο κ. Σχοινάς υποσχέθηκε να φέρει νέα πρωτοβουλία για την επίλυση του ζητήματος, αν και αρχικά, όπως είπε, είχε διερευνηθεί η προοπτική να ενσωματωθεί στο ερανιστικό νομοσχέδιο που έχει κατεβάσει το ΥπΑΑΤ.
Το τελευταίο περιλαμβάνει και τη συνδικαλιστική διευθέτηση του αλιευτικού κλάδου, που έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων στις τάξεις των διαφόρων κατηγοριών αλιείας στη χώρα, με κύριο επιχείρημα ότι με τον τρόπου που προωθείται, δεν θα μπορέσει να εκπροσωπηθεί η μέση αλιεία και θα προκληθεί διχόνοια με την παράκτια αλιεία.
Για τα δελφίνια και τα εισβολικά είδη που, όπως αναφέρθηκε κάνουν μεγάλες ζημίες στα εργαλεία των αλιέων και μειώνουν τα αποθέματα -σε 40 χρόνια δεν θα υπάρχουν δελφίνια γιατί δεν θα έχουν ψάρια να φάνε, αναφέρθηκε από αλιέα- ο υπουργός δεν έδωσε απάντηση, ενώ αντιθέτως τάχθηκε αναφανδόν υπέρ πρότασης που κατατέθηκε από γυναίκα αλιέα από την Κρήτη, είτε να δημιουργηθεί μια νέα Σχολή για τη μετάδοση της γνώσης του αλιευτικού επαγγέλματος στις νεότερες γενιές, είτε να υπάρξει μια οικονομική ενίσχυση σε επαγγελματίες αλιείς να διδάξουν νεότερους, «για να μην έχουμε σε λίγα χρόνια ένα νεκροταφείο καϊκιών», ζητώντας να ετοιμαστεί η πρόταση και να την προωθήσει, καθώς υπάρχει ανάλογο προηγούμενο στη Φινλανδία.
Η προσωρινή απουσία του υπουργού, προκάλεσε άγρια φουρτούνα
Την ευκαιρία για να τεθούν όλα τα «ζέοντα» ζητήματα του κλάδου επί τάπητος έδωσε η ημερίδα που οργάνωσε στη Θεσσαλονίκη, την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με θέμα «Αναθεώρηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής – Προκλήσεις και Ευκαιρίες για την Ελλάδα», παρότι, κάποια στιγμή, η εκδήλωση θύμισε …άγρια φουρτουνιασμένη θάλασσα και πήγε να τιναχτεί στον αέρα.
Είχαν μόλις ξεκινήσει οι εργασίες του δεύτερου μέρους της ημερίδας, μετά το πρώτο διάλειμμα και αφού είχαν προηγηθεί οι τοποθετήσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥπΑΑΤ, όταν οι εκπρόσωποι του αλιευτικού κλάδου διαπίστωσαν πως ο Μαργαρίτης Σχοινάς είχε αποχωρήσει.
Η εξήγηση που επιχείρησε να δώσει ο γενικός γραμματέας του ΥπΑΑΤ, Σπύρος Πρωτοψάλτης ότι «ο υπουργός είχε μια προγραμματισμένη συνάντηση και έπρεπε να φύγει, το υπουργείο εκπροσωπείτε από εμάς και θα ακούσουμε ό,τι έχετε να πείτε», αντί να ηρεμήσει τα πνεύματα τα όξυνε περισσότερο, με πολλούς μέσα στην αίθουσα να μιλούν, σε υψηλούς τόνους, για έλλειψη σεβασμού από τον κ. Σχοινά, τη στιγμή που οι ίδιοι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας και έκαναν έως και 800 χλμ., ταξίδι για να τον συναντήσουν και ορισμένοι απείλησαν να αποχωρήσουν. Όταν λοιπόν περίπου 40 λεπτά αργότερα, στο χώρο επέστρεψε ο κ. Σχοινάς λέγοντας πως είχε ειδοποιήσει εγκαίρως κάποιους από τους εκπροσώπους των αλιέων πως θα έλειπε για λίγη ώρα και όχι ότι θα έφευγε οριστικά, κάτι που, έστω και χλιαρά, επιβεβαίωσαν ορισμένοι από αυτούς, υπήρξε τουλάχιστον αμηχανία στην αίθουσα, αλλά μετά τις απαραίτητες διευκρινίσεις, η φουρτούνα κόπασε και η εκδήλωσε συνεχίστηκε σε κλίμα συναίνεσης.
