Απόψεις

Το καλό νέο είναι ότι αυτή τη φορά στη ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης όχι μόνο αναφέρθηκε πολλές φορές στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους -κάτι που είχε αποφύγει επιμελώς από το βήμα της έκθεσης το 2025- αλλά καλλιέργησε και την εντύπωση ότι η επόμενη τετραετία θα είναι η τετραετία των αγροτών.

Το βέβαιο είναι ότι αυτή τη φορά, σε ότι αφορά τους αγρότες, η κυβέρνηση έχει πάρει το µήνυµα. Για µια σειρά από λόγους που δεν είναι της παρούσης, η πλειοψηφία των αγροτικών εκµεταλλεύσεων δεν απέχει πολύ από τα όρια της χρεοκοπίας.

Για όσους δεν λένε να το καταλάβουν, θα πρέπει να πω ότι εκτός από το ΟΣΔΕ, υπάρχουν και άλλα θέματα που απασχολούν τον αγροτικό κόσμο και μάλιστα πολύ πιο σοβαρά. Βλέπετε όμως, εδώ και χρόνια, τον τόνο των συζητήσεων στον αγροτικό χώρο, τον έδιναν τα ΚΥΔ και ένα σύστημα που είχε στηθεί γύρω από τη διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων. Αυτοί διεκδικούσαν το ρόλο των opinion makers, αυτοί καθόριζαν την ατζέντα της «παραφιλολογίας» στα χωριά, αυτοί είχαν μάθει να ποδηγετούν κατά κάποιο τρόπο τις τοπικές κοινωνίες.

Ανεξάρτητα από τη μελαγχολία που φέρνει το τέλος των διακοπών, ο Σεπτέμβριος, όπως συμβαίνει με κάθε νέα αρχή, είναι ένας μήνας που γεννάει προσδοκίες. Και μόνο οι εξαγγελίες της ΔΕΘ, συντηρούν ένα κλίμα αναμονής για… καινούργιες υποσχέσεις, από τις οποίες, στο τέλος της ημέρας, κάτι μπορεί να μείνει. Ειδικά στον αγροτικό χώρο, όπου τον τελευταίο χρόνο έχουν μαζευτεί πολλά «σύννεφα», οι προσδοκίες για κινήσεις που θα δώσουν λύσεις είναι ακόμα μεγαλύτερες.

Διαβάζουμε για «προσαρμογές» και «αλλαγή στάσης» του ΥΠΑΑΤ ως προς την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου. Το άμεσο ερώτημα που προκύπτει είναι αν οδεύουμε πραγματικά σε αλλαγή στρατηγικής ή πρόκειται για έναν ακόμη τακτικισμό αγοράς χρόνου.

Μπορεί οι χώρες να προχωρούν και οι οικονομίες να επιβιώνουν, ωστόσο, κάθε επίσκεψη στα χωριά, χρόνο με το χρόνο, φέρνει όλο και μεγαλύτερες απογοητεύσεις, είτε το βλέπεις με τα μάτια του αγροφύλακα, είτε με τα μάτια του ανθρώπου της πόλης το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Τα χωριά παρακμάζουν, η ελληνική ύπαιθρος φυλλορροεί.

Για τους κατοίκους των αστικών κέντρων, αστούς και μικροαστούς, αυτές τις μέρες, όλη η φροντίδα στρέφεται γύρω από τις διακοπές. Άλλοι κοντά και άλλοι μακριά, άλλοι σε ξενοδοχεία και άλλοι στα εξοχικά τους (συχνά και των φίλων τους), όλοι λίγο – πολύ, βρίσκουν έναν τρόπο να ξεφύγουν από την καθημερινότητα. Για τους αγρότες και αυτό το καλοκαίρι, οι αγωνίες ήταν πάνω - κάτω οι ίδιες. Πότε θα πληρωθούν, αυτά που έχουν μείνει απλήρωτα και πότε θα γίνουν οι δηλώσεις ΟΣΔΕ για να μην κινδυνέψουν και οι ενισχύσεις της φετινής χρονιάς.

Το µεγάλο έλλειµµα ανταγωνιστικότητας που καλείται να διαχειριστεί η ελληνική γεωργία αφορά κυρίως στις ετήσιες καλλιέργειες, τα λεγόµενα αροτραία. Σε σκληρό σιτάρι, βαµβάκι, αραβόσιτο και ηλίανθο τα καλλιεργητικά κόστη θα πρέπει να εκλογικευθούν και την ίδια στιγµή να υπάρξουν προσαρµογές στις απαιτήσεις της κλιµατικής αλλαγής και της νέας ΚΑΠ.

Το µήνυµα ότι «η επιτυχία της ΚΑΠ δεν θα µετρηθεί στις Βρυξέλλες αλλά στο χωράφι» αποτυπώνει ίσως τη µεγαλύτερη πρόκληση της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την περίοδο 2028-2034: Tη µετάβαση από τις γενικές ευρωπαϊκές κατευθύνσεις στις πραγµατικές ανάγκες των ανθρώπων που παράγουν.

Το ημερολόγιο γράφει 1η Αυγούστου και οι δηλώσεις ΟΣΔΕ για το 2026 ουσιαστικά δεν έχουν ξεκινήσει. Στις δυσκολίες για την ανάπτυξη μιας αξιόπιστης εφαρμογής προστέθηκε τις τελευταίες ημέρες και το θέμα των τροπολογιών για τις ευθύνες των ΚΥΔ επί του ζητήματος.

Στα γενικά, θα μπορούσε να πει κανείς ότι η κατάσταση στον αγροτικό τομέα είναι λίγο καλύτερη σε σχέση με αυτή την οποία άφηνε πίσω του ο περυσινός Ιούλιος. Θα έλεγα ότι, εκτός από τη βελτίωση της εικόνας όσον αφορά στις πληρωμές των κοινοτικών ενισχύσεων, μια κάποια πρόοδος υπάρχει και στα θέματα των αποζημιώσεων, ενώ το τρίτο σημαντικό κεφάλαιο είναι αυτό των τιμών παραγωγού για τα αγροτικά προϊόντα.

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας των διακοπών για όλους τους άλλους, εκτός από τους αγρότες. Θα μπορούσε μάλιστα να πει κανείς ότι οι διακοπές όλων των άλλων μεταφέρουν πρόσθετες δυσκολίες στους αγρότες. Και μόνο το γεγονός ότι για δεύτερη χρονιά οι δηλώσεις ΟΣΔΕ των αγροτών αρχίζουν να υποβάλλονται μήνα Αύγουστο, είναι ενδεικτικό της ταλαιπωρίας που υφίστανται οι άνθρωποι της παραγωγής, όταν όλοι οι άλλοι κάνουν στάση για… τα μπάνια του λαού!

∆εν υπάρχει καµιά αµφιβολία ότι η µεταρρύθµιση του συστήµατος υποβολής των δηλώσεων ΟΣ∆Ε ήταν αναγκαία και επιβεβληµένη. Η χώρα όφειλε να περάσει σε ένα µοντέλο µεγαλύτερης διαφάνειας, λογοδοσίας και πραγµατικού ελέγχου, ιδιαίτερα µετά τα όσα προηγήθηκαν στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι διατάξεις που ψήφισε η Βουλή χρειάζεται να αποσαφηνιστούν εγκαίρως µε τις εφαρµοστικές αποφάσεις της ΑΑ∆Ε, γιατί, ενδέχεται να δηµιουργήσουν περισσότερα προβλήµατα από όσα επιχειρούν να λύσουν.

Για ένα δίκαιο σύστημα ενισχύσεων, πραγματικούς ελέγχους και περισσότερα χρηματοδοτικά εργαλεία για το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Ο Μαργαρίτης Σχοινάς, θα µπορούσε να πει κανείς ότι τα έχει όλα. Βαθιά µόρφωση, κοσµοπολίτικο παρουσιαστικό, τεράστια εµπειρία στην επικοινωνία, καλή γνώση των ενδότερων της πολιτικής ζωής. Αυτό που αισθάνεται ότι του λείπει, είναι ο πολιτικός χρόνος. Βρέθηκε κάπως απρόσµενα στη θέση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης τον περασµένο Απρίλιο, όταν το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ ακόµα κόχλαζε.

Χειρότερος χειρισμός από αυτόν που έγινε με τις επίμαχες τροπολογίες για τα ΚΥΔ και τις δηλώσεις ΟΣΔΕ για την τρέχουσα χρονιά (ΕΑΕ 2026) δεν θα μπορούσε να γίνει. Με δεδομένο μάλιστα ότι κανείς από την κυβέρνηση δεν αναλαμβάνει ολοκληρωτικά την ευθύνη για την κατάρτιση των τροπολογιών και την ψήφισή τους με συνοπτικότατες διαδικασίες στη Βουλή, είναι ν’ απορείς… ποιος κυβερνάει τελικά αυτόν το χώρο.

Κάτι μου λέει ότι το επόμενο 24ωρο θα δούμε το… φως το αληθινόν σε ότι αφορά τη νέα εφαρμογή της Αίτησης Ενιαίας Ενίσχυσης 2026, πράγμα που σημαίνει ότι αρχίζει η υποβολή των φετινών δηλώσεων ΟΣΔΕ. Δεν χρειάζεται να σας πω τι αγώνας υπονόμευσης δόθηκε και αυτή τη φορά από τα εξαπτέρυγα της… μηχανοπαρέας. Άλλοι ήταν με το ένα πόδι στη φυλακή και άλλοι στον προθάλαμο της εισαγγελίας, όμως η προσπάθεια να διασωθεί το «παγκάρι» του ΟΠΕΚΕΠΕ συνεχιζόταν μέχρις εσχάτων!

«Αυτό που σίγουρα θα δείτε σε εµάς είναι η µετεξέλιξη της αγροτικής συµβουλευτικής. Ο κλάδος των µελετητών και των παλιών γραφειοκρατικών εργασιών στην αγροτική εκµετάλλευση τελειώνει. Εµείς ήµασταν αυτοί που πρώτοι γυρίσαµε και είπαµε ότι όποιος δεν κάνει δήλωση καλλιέργειας δεν µπορεί να κάνει προγράµµατα, γιατί είναι ... τυφλός. Πολλοί εκ των συναδέλφων είπαν ότι εµείς δηλώσεις δεν κάνουµε, γιατί είµαστε µελετητές. Τώρα κάνουν όλοι δηλώσεις. ∆εν τους κατηγορώ» θα πει ο ∆ηµήτρης Ντογκούλης, πρόεδρος της ΠΕΦΑΣΥ και επικεφαλής της εταιρείας Αγροσυµβουλή, µιας από τις πλέον δυναµικές εταιρείες παροχής υπηρεσιών αγροτών και αγροτικών συµβουλών στην Ελλάδα µε έδρα τη Θεσσαλία.