Σύµφωνα µε τη σχετική απόφαση, που έχει ισχύ από τις 24 Ιουνίου, οι παραγωγοί - µέλη της Ένωσης, αλλά και ανεξάρτητοι καλλιεργητές, που ανησυχούν για το πώς θα διαθέσουν την παραγωγή τους, θα µπορούν να δηλώσουν το ενδιαφέρον τους στον συνεταιρισµό.
Ολόκληρο το ρεπορτάζ στην Agrenda που κυκλοφορεί
Η απόφαση κρίθηκε µονόδροµος καθώς ένα µήνα πριν από την έναρξη του αλωνιού και για πρώτη φορά τέτοια εποχή, τα νερά γύρω από την καλλιέργεια του ηλίανθου, παραµένουν αχαρτογράφητα, µε τις µεταποιητικές επιχειρήσεις να αποφεύγουν σαν το διάολο το λιβάνι να υπογράψουν συµβάσεις µε παραγωγούς και να ανακοινώσουν τιµές.
Το αίσθηµα φόβου και αβεβαιότητας, που έχει προκληθεί στις τάξεις των παραγωγών, επιτάθηκε από τις διαρροές των τελευταίων ηµερών ότι οι µεταποιητές προσανατολίζονται, εν τέλει, να προτείνουν για φέτος τιµές µεταξύ 35-37 λεπτών το κιλό. Με την πρωτοβουλία της αυτή, η Ένωση ουσιαστικά βγαίνει µπροστά σε µια κρίσιµη καµπή και «χτίζει» ανάχωµα µε σκοπό να αποτρέψει πιθανή κατρακύλα της τιµής του προϊόντος σε επίπεδα µη βιώσιµα για την καλλιέργεια.
Στόχος είναι να συγκεντρωθούν τουλάχιστον 15.000 τόνοι ηλιόσπορου, στο τέλος του αλωνιού, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στην οργάνωση να καθίσει στο τραπέζι της διαπραγµάτευση µε τους µεταποιητές, από πιο ισχυρή διαπραγµατευτική θέση.
Το ρίσκο, ωστόσο, είναι υψηλό -δεδοµένου ότι φέτος Βουλγαρία και Ρουµανία έχουν βάλει µεγάλες εκτάσεις µε ηλίανθο και πιθανώς θα υπάρχουν αθρόες εισαγωγές- διότι αν τελικώς η αγορά διαµορφωθεί στα 35 ή 37 λεπτά το κιλό, τη διαφορά θα την επωµιστεί η Ένωση. Κατά συνέπεια αν θα δικαιωθεί εν τέλει για την επιλογή της αυτή ή όχι, µένει να φανεί στο επόµενο διάστηµα.
Μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο, πάντως, η ανησυχία στις τάξεις των παραγωγών παραµένει. Ο Στέργιος Λίτος, παραγωγός από τις Σέρρες δηλώνει στην Agrenda πως η αδράνεια των συναρµόδιων υπουργείων και κυρίως του Περιβάλλοντος και Ενέργειας, να ανακοινώσει νέα κατανοµή για το βιοντίζελ, φέρει την κυρίως ευθύνη για την κατάσταση που επικρατεί στην καλλιέργεια του ηλίανθου.
«Το γεγονός ότι ακόµη δεν έχουν ανακοινώσει την κατανοµή βιοντίζελ, τινάζει στον αέρα την καλλιέργεια µε τη µεγαλύτερη συµβολαιακή στη χώρα. Φέτος για να καταλάβετε είχαµε πολύ περισσότερα στρέµµατα από πέρυσι και ίσως και να έχουµε ξεπεράσει κατά πολύ το 1 εκατ. στρέµµατα», ανέφερε ο κ. Λίτος, σηµειώνοντας πως µε αυτά τα δεδοµένα οι µεταποιητές λένε δεν µπορούν να δώσουν 40 λεπτά και διαµηνύουν ότι αν δεν ανακοινωθεί κατανοµή που να αντιστοιχεί στα δεδοµένα του 2026, «θα προσφέρουν 35 λεπτά».
Η παραγωγή του ηλίανθου στα έτη 2026-2027, σύµφωνα µε εκτιµήσεις, αναµένεται να αυξηθεί σηµαντικά στην Ευρώπη και να φτάσει τους 10 εκατ. µετρικούς τόνους (σ.σ. +15%), µετά από 2 χρόνια ξηρασίας, κάτι που, σύµφωνα µε εκτιµήσεις, αναµένεται να πιέσει σηµαντικά τις τιµές αν δεν υπάρξουν συµβάσεις και µεσοµακροπρόθεσµα να πλήξει τη βιωσιµότητα της καλλιέργειας, όσο και των επιχειρήσεων του κλάδου.
Υπό το πρίσµα αυτό, η ανάγκη να επιλυθεί… χθες η εκκρεµότητα µε τη νέα κατανοµή, είναι επείγουσα, διότι, όπως τονίζεται, ο κίνδυνος είναι διττός: α)να οδηγηθεί η αγορά σε τιµές χαµηλότερες, χωρίς το δίχτυ προστασίας εγγυηµένης τιµής και β)να µειωθούν, µελλοντικά, δραστικά οι καλλιεργούµενες εκτάσεις ενεργειακών φυτών, πλήττοντας χιλιάδες αγροτικές οικογένειες και αυξάνοντας την εξάρτηση από εισαγόµενες πρώτες ύλες.
Η κατανοµή βιοντίζελ η αιτία
Τη στρέβλωση στην αγορά, σύµφωνα µε τους µεταποιητές, τη δηµιουργεί το ότι από το 2021 τα συναρµόδια υπουργεία δεν έχουν φροντίσει να εκδώσουν νέα ετήσια κατανοµή αυτούσιου βιοντίζελ. Έκτοτε η αγορά πάει στον αυτόµατο πιλότο και είναι υποχρεωµένη να λειτουργήσει µε ό,τι ίσχυε το 2021, όταν η κατανοµή ήταν στα 110.000 χιλιόλιτρα. Τότε η κατανάλωση πετρελαίου λόγω της covid-19 ήταν µικρή και δεν συγκρίνεται µε τις µεταφορικές ροές του 2025 ή του 2026.
